Return to site

UGAT NG BAYAN

ni: GRACE FILIO RESOCO

Sa sinapupunan ng kapuluang hinagkan ng alon at sininagan ng araw,

May tinig na nag-uugat sa dibdib ng panahon at dangal;

Hindi man laging marinig ng daigdig ang kanyang panawagan,

Ito ang ugat na yumayakap sa lupa—at ang lupang yumayakap sa sambayanan.

Ang wika'y hindi lamang salansan ng mga kataga,

Kundi tapayang nag-iingat ng alaala, dugo ng kasaysayan, at hininga ng lahi;

Sa bawat pagbigkas ng wikang minana sa ating mga ninuno,

Muling nagliliyab ang sulo sa bintana ng bawat tahanang Pilipino, sa kabila ng dilim ng pananakop.

Sa bawat sulok ng palengke, paaralan, at lansangan,

Namumulaklak ang mga kuwentong isinaboy ng pawis at pangarap;

Bawat patak ng pawis ay tila butil ng palay na ibinaon sa tigang na bukirin,

Na balang araw ay aanihin bilang pag-asa ng susunod na salinlahi.

Hustisya ang sigaw ng mga pusong minsang ginapos ng katahimikan,

Ng mga matang natutong umiyak nang walang luha;

Ngunit, sa bawat dibdib na pinipili ang katotohanan,

Unti-unting nalalaglag ang mga tanikalang hinubog ng takot.

Hindi sapat ang wikang binibigkas kung walang pusong kumikilos;

Ang salita'y butil lamang kung hindi ito naihahasik sa mga gawa.

Sa bawat kamay na kusang umaalalay sa kapwa,

Nagiging balangay ang bayan, at bawat mamamayan ang sagwan ng pagkakaisa.

Magkakaiba man ang ating wika, lahi, at pinagmulan,

Tayo'y mga hiblang magkakahiwalay, ngunit iisang habi ng banig at watawat;

Kapag napigtas ang isa, nanginginig ang buong habi,

Sapagkat iisa ang dugong dumadaloy sa ugat ng bayan.

Kabataan, kayo ang mga kawayang yumuyuko ngunit hindi nababali sa unos;

Kayo ang mga binhing aalagaan ng amihan at habagat;

Lumago kayong parang kagubatang yayakap sa kabundukan,

Sapagkat sa inyong lilim magpapahinga ang kinabukasan ng bayan.

Kaya't pakinggan ang pintig ng sambayanan at ang panawagan ng kasaysayan;

Gawing sandata ang wikang nagpapanday ng pag-asa at pagkakaisa.

Sapagkat ang bansang walang tinig ay unti-unting nilalamon ng limot,

Ngunit ang bayang marunong magsalita, makinig, at kumilos

Ay hindi kailanman luluhod sa anino ng pang-aapi.

At kung dumating ang araw na tayo'y maging pahina na lamang ng kasaysayan,

Nawa'y mabasa sa bawat titik ng ating pangalan na minahal natin ang Pilipinas—

Hindi lamang sa ating mga salita, kundi sa bawat tibok ng pusong inialay sa bayan.